محمدجعفر محمدزاده

متولد ۵ دی ماه سال ۱۳۱۳ در روستای دینان حومه شهر اصفهان . پس از پایان تحصیلات ابتدائی در همان روستا براساس انگیزه‌های دینی به حوزه علمیه اصفهان رفت و در مدرسه نیم آورد که از مدارس قدیمی و معروف آن شهر است به تحصیل علوم دینی از قبیل صرف، نحو، منطق، معانی بیان، اصول و فقه اشتغال پیدا کرد . بعد از آن برای تکمیل تحصیلات به شهر قم وارد شد و در محضر اساتید بزرگ آن شهر به تحصیل فقه و اصول ادامه داد .

در همان ایام ضمن این که در درس‌های خارج فقه و اصول شرکت می‌کرد در درس‌های فلسفه علامه طباطبائی نیز حضور پیدا می‌کرد.

علامه طباطبایی علاوه بر درس‌های روزانه خود که غالباً تدریس کتاب اسفار ملاصدرا و شفای ابن‌سینا را شامل می‌شد جلسه‌های خصوصی تدریس فلسفه در شب‌های پنج‌شنبه و جمعه را به‌عهده داشت که غلامحسین دینانی نیز در آن جلسات شرکت فعال و مداوم داشت .

علامه طباطبائی در هر سال چند ماه نیز در شب‌های جمعه به تهران می‌رفتند و با پرفسور هانری کرسی فرانسوی در موضوعات مختلف دینی و فلسفی به گفتگو می‌پرداختند .

دینانی به همراه مرحوم علامه به تهران می‌رفت و در آن جلسات شرکت می‌کرد.

پس از وفات آیة الله بروجردی که رئیس حوزه علمیه قم بود بنا به عللی قم را ترک کرد و با ورود به شهر تهران از طریق کنکور به دانشگاه تهران وارد شد و تا اخذ درجه دکتری در رشته فلسفه به تحصیلات خود ادامه داد.

پس از اخذ درجه دکتری به دانشگاه فردوسی شهر رفت و در آنجا به تدریس فلسفه اسلامی مشغول شد.

در سال ۱۳۶۲ به دانشگاه تهران منتقل شد و تا هم اکنون در گروه فلسفه آن دانشگاه به تدریس فلسفه اشتغال دارد .

... و اما به راستي ديناني كيست ؟

 عمده شهرت وی به علت پژوهش در حکمت اشراق و سهروردی و احیای آن در سالهای اخیر است . وی با بررسی تمامی آثار و نوشته‌های شیخ شهاب الدین سهروردی تا کنون چندین کتاب مهم در رابطه با فلسفه و افکار این فیلسوف ایرانی نگاشته‌است.

هم اکنون استاد بازنشسته گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران و در دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، دانشگاه مذاهب اسلامی و دانشگاه آزاد اسلامی به تدریس فلسفه اشتغال دارد. او در سال ۱۳۸۴ با کتاب دفتر عقل و آیت عشق، ۱۳۸۵ با کتاب درخشش ابن رشد در حکمت مشاء  و ۱۳۸۹ با کتاب فلسفه و ساحت سخن برنده جایزه کتاب سال شد.

دینانی در مدرسه حجتیه قم به تحصیلات حوزوی پرداخته و در آن مدت حضرت آيت الله خامنه اي از افراد هم بحث و هم حجره‌ای اش بوده‌است. وی همچنین از شاگردان امام خميني ( ره )  و علامه طباطبایی بوده و شاهد مباحث فلسفی هانری کربن و علامه طباطبایی بوده‌است.

کتاب‌های خردوخردورزی ،  هستي و زبان ،گفتار حکیم و آینه‌های فیلسوف و چندین مجلد کتاب و نشریه دیگر درباره جایگاه فلسفی ایشان است. تا به حال چندین مقاله و فیلم مستند نیز درباره این فیلسوف ، نوشته و ساخته شده‌است.

کلاسهای آزاد وی جهت دانشجویان فلسفه و محققین و علاقه مندان مطالعه آزاد فلسفه اسلامی در انجمن حکمت و فلسفه ایران برقرار است. غیر از کلاسهای دانشگاهی و آزاد، دینانی سلسله درسهایی با عنوان معرفت در شبکه چهار تلویزیون ایران دارد .

 

 وی پس از تحصیل ابتدائی در روستای خود، در مدرسه علمیه نیم آورد اصفهان به تحصیلات دینی مشغول شد. پس از گذراندن دوره سطح و مقدمات فلسفه، سال ۱۳۳۳ وارد حوزه علمیه قم شد و ضمن تحصیل خارج فقه و اصول نزد مراجع بزرگ، نزد علامه طباطبائی به فرآگیری فلسفه نیز پرداخت. که شاهد مباحث فلسفی هانری کربن (فرانسوی) و علامه طباطبایی نیز بود .

فلسفه را در اصفهان نزد حکیم ضیاء پور شروع کرد و در قم در سطح عالی با علامه طباطبائی به پایان رساند و از شاگردان خاص ایشان گردید. سال ۱۳۴۵ پس از درگذشت آیت الله بروجردی به تهران مهاجرت کرد و وارد دوره کارشناسی دانشگاه تهران شده و پس از اخذ درجه کارشناسی جهت گذراندن امورات زندگی به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمد. تا دریافت دکترای ادامه تحصیل داد و سال ۱۳۵۲ از رساله دکتری تخصصی فلسفه خود دفاع کرد. پس از اخذ درجه کارشناسی جهت گذراندن امورات زندگی به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمد. سال ۱۳۵۳ ازدواج کرد که ثمره آن دو دختر می‌باشد و همان سال به عنوان استاد فلسفه در دانشگاه فردوسی مشهد مشغول به تدریس شد.  وی صاحب تالیفاتی بسیاری در زمینه فلسفه می‌باشد که در آن به نقد آرای فلسفی فلاسفه بزرگ و شرق پرداخته و در ذیل آنها به ارائه نظرات خاص فلسفی خود پرداخته .

دینانی در سمینارها و همایش‌های متعدد داخلی و خارجی شرکت داشته و مقالات و آثار فراوانی در حوزه فلسفه و دین پژوهی به رشته تحریر در آورده که برخی از کتابهایشان جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت نموده‌است و در اولین دوره همایش چهره های ماندگار در سال ۱۳۸۰ با عنوان چهره برتر فلسفه تقدیر شدند.

جلسات هانری کربن و علامه طباطبایی

در کتاب خرد و خردورزی آمده‌است: «... منزل ذوالمجد در خیابان بهار... جلسات علامه با کربن تشکیل می‌شد و آقایان دکتر سید حسین نصر، دکتر سپهبدی، دکتر شایگان، محمد تجویدی نقاش، هبوطی... و صائنی زنجانی حضور داشتند.... به اتفاق استاد به سمت تهران حرکت می‌کردیم... جوان ترین عضو جلسات بنده بودم.... کربن در عین شیفتگی به تشیع، به تمام معنا فرنگی بود.» و در سئوالی که دینانی از کربن در مورد عقایدش و ضرورت مرشد می‌پرسد و اینکه مرشد شما کیست، جواب می‌گیرد که: «بله،... من اُویسی هستم.»

سیر زندگی و تحصیلات

  • تولد ۱۳۱۳.
  • تحصیلات ابتدایی در دینان
  • مقدمات در مدرسه علمیه نیماروداصفهان.
  • اساتید ادبیات عرب: شیخ محمدعلی حبیب آبادی و حاج شیخ عباسعلی ادیب حبیب آبادی.
  • استاد بخشی از شرح لمعه: محمدحسن نجف آبادی.
  • سفر به قم ۱۳۳۳.
  • تحصیل در مدرسه حجتیه و هم حجره بودن با حضرت آيت الله سید علی خامنه ای
  • تحصیل خارج و فقه اصول در حوزه علمیه قم.
  • اساتید دروس فقه و اصول سطح: مرحوم مجاهدی، سلطانی طباطبایی، فکور یزدی و شیخ عبدالجواد سدهی.
  • اساتید درس خارج فقه و خارج اصول: آیت الله بروجردی، آیت الله اراکی، آیت الله سیدمحمد محقق داماد و امام خميني .
  • اساتید فلسفه: حکیم ضیاپور (اصفهان)، شیخ عباسعلی ایزدی نجف آبادی و سطح عالی علامه طباطبایی (قم) و از شاگردان نزدیک ایشان.
  • دیگر اساتید ایشان عبارتند از: آیت الله سلطانی طباطبایی، آیت الله منتظری ، آیت الله مجاهدی تبریزی، آیت الله محمد فکور یزدی، شیخ جواد تبریزی، شیخ عبدالجواد اصفهانی و دکتر غلامحسین صدیقی.
  • تدریس در حوزه.
  • ترک حوزه پس از وفات آیت الله بروجردی و سفر به تهران جهت تحصیل فلسفه و زندگی.
  • کارشناسی، کارشناس ارشد و دکترای تخصصی فلسفه از دانشگاه تهران. از ۱۳۴۵ الی ۱۳۵۲.
  • ازدواج در سال ۱۳۵۳.
  • تدریس فلسفه در دانشگاه ها از سال۱۳۶۱ تاکنون.
  • نگارش آرای فلسفی و اندیشه ها.

سمت‌ها و عناوین

  • مدرس علوم حوزوی در حوزه علمیه قم تا سال ۱۳۴۵.
  • اشتغال و استخدام در وزارت آموزش و پرورش به عنوان دبیر دبیرستانهای تهران سال ۱۳۵۱.
  • استاد دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد تا ۱۳۶۱.
  • عضو هیت علمی دانشگاه تهران سال ۱۳۶۲ و بازنشسته در سال ۱۳۸۷.
  • استاد دانشگاه تربیت مدرس.
  • استاد دانشگاه مذاهب اسلامی.
  • استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران و کرج.
  • عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران.
  • عضو ثابت انجمن حکمت و فلسفه ایران.
  • عضو موسس، هیئت امناء و مدیربخش فلسفه اسلامی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
  • تقدیر شده در اولین دوره چهره‌های ماندگار با عنوان چهره برتر رشته فلسفه در سال۱۳۸۰.
  • تقدیر شده در جایزه کتاب سال ۱۳۸۴ برای کتاب دفتر عقل و آیت عشق.
  • تقدیر شده در جایزه کتاب سال ۱۳۸۵ برای کتاب درخشش ابن‌رشد در حکمت مشاء.
  • تقدیر شده در جایزه کتاب سال ۱۳۸۹برای کتاب فلسفه و ساحت سخن.
  • عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
  • عضو هیئت داوران نشریه فلسفه متعالی.
  • عضو هیئت داوران سمپوزیوم بین‌المللی مجسمه‌سازی تهران.
  • صاحب بیش از بیست عنوان کتاب در حوزهِ فلسفه.
  • نویسنده چندین مقاله برگزیده فلسفی.
  • سخنران مدعو در سمینراها و همایش‌های فلسفیِ داخلی و خارجی.

آثار

برای دیدن تمامی آثار او اعم از کتاب و مقاله به فهرست آثار دینانی بروید. دینانی تا کنون بیش از بیست کتاب و مجموعه نگاشته است و صدها مقاله. وی سه بار جایزه کتاب سال را بدست آورده است. آثار او بسیار است به طوری که تاکنون هیچ مرکزی تمامی آثار مکتوب و صوتی ایشان را جمع آوری نکرده است. آثار صوتی و تصویری او مربوط به کلاسها ، سخنرانی ها ، مصاحبه ها ، برنامه های تلویزیونی و فیلم های مستندی است که طی چهل سال گذشته صورت گرفته شده است.

کتابها

چند نمونه از کتابهای ایشان عبارتند از:

  1. قواعد کلی فلسفی در فلسفهٔ اسلامی(در سه مجلد)، چاپ و نشر انجمن حکمت و فلسفه، تهران، ۱۳۵۷و موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۵.
  2. دفتر عقل و آیت عشق، سه جلد، انتشارات طرح نو، ۱۳۸۰.
  3. ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام، سه جلد، انتشارات طرح نو، ۱۳۷۶.
  4. وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامی، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۶۲. و مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
  5. شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی، انتشارات حکمت، ۱۳۶۴.
  6. اسماء و صفات حق، انتشارات اهل قلم، ۱۳۷۵و سازمان چاپ وانتشارات وزارت فرهنگ وارشاداسلامی، ۱۳۸۶.
  7. نیایش فیلسوف، دانشگاه رضوی آستان قدس، مشهد، ۱۳۷۷.
  8. شبهه آکل و ماکول، دائرة المعارف بزرگ اسلامی(دبا). بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۷.
  9. درخشش ابن رشد در حکمت مشاء، ناشر طرح نو، ۱۳۸۴.
  10. فیلسوفان یهودی و یک مسئله بزرگ، ناشر هرمس، ۱۳۸۹.
  11. هستی و مستی، حکیم عمر خیام نیشابوری، ناشر اطلاعات، ۱۳۹۰.
  12. فلسفه و ساحت سخن، ناشر هرمس، ۱۳۸۹.
  13. مقدمه‌ای بر شرح فصوص جندی، تصحیح جلال‌الدین آشتیانی.
  14. ع‍ق‍لان‍ی‍ت و م‍ع‍ن‍وی‍ت، مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.

مقالات

چند نمونه مقاله از صدها مقاله ایشان:

  1. «حکمت متعالیه ملاصدرا در آیینه احادیث»، خردنامه صدرا ۱۳۷۹ شماره ۲۲.
  2. «قاضی سعید قمی یکی از حکمای حوزه فلسفی اصفهان»، خردنامه صدرا ۱۳۸۲ شماره ۳۲.
  3. «فلسفه هگل در بوته نقد»، خردنامه صدرا ۱۳۸۱ شماره ۲۷، ۲۹، ۳۰.
  4. «عالم خیال»، خردنامه صدرا ۱۳۸۱ شماره ۲۸.

مصاحبه

دینانی با اشخاص مختلفی مصاحبه کرده که بعضی به صورت مصاحبه در جراید و وب سایتهای خبری ارائه شده و بعضی دیگر به صورت کتاب در آمده. در اینجا نمونه ای از مصاحبه ایشان درباره تاریخ تدریس فلسفه در حوزه علمیه قم و خاطرات ایشان درباره استادشان ، علامه طباطبایی آورده می شود:

شاگردان

اکثر افرادی که در سه دهه گذشته از دانشگاه تهران در رشته فلسفه فارغ التحصیل شده‌اند از شاگردان او هستند. به غیر آن کسانی که سالهاست پای درس او در حوزه علمیه قم، دانشگاه‌های مختلف و کلاسهای آزاد نشسته‌اند از شاگردان او می‌باشند. از جمله شاگردان او می توان به افراد زیر اشاره کرد.

  • اسماعیل منصوری لاریجانی
  • مصطفی بروجردی
  • احدفرامرز قراملکی
  • محسن کدیور
  • احمد احمدی
  • محمدجواد اسماعیلی
  • کریم فیضی
  • محمدجعفر محمدزاده
  • عباس صالحی
  • ابوالفضل طریقه دار
  • محمدباقر قیومی
  • فروغ نیلچی زاده
  • و بسیاری دیگر...

نظرگاه‌ها درباره دیناني

در زیر نظرگاه‌هایی از بعضی محققین درباره دینانی وجود دارد.

کتابهای خردوخردورزی، سرشت و سرنوشت، گفتار حکیم، شعاع شمس و آینه‌های فیلسوف توسط اساتید و نویسندگان فلسفی، درباره مقام علمی او به عنوان یک فیلسوف نوشته شده.

در صد و بیست و هفتمین شماره هفته‎نامه پنجره با آثار و گفتارهایی از احمد احمدی، رضا سلیمان حشمت، غلامرضا اعوانی، کریم فیضی، دکتر علی اوجبی، دکتر سعید انواری، حسن سیدعرب و اسماعیل منصوری لاریجانی به روش، منش و جایگاه فلسفی دینانی می‎پردازد.

دینانیِ، فیلسوفی است که آرای اش منحصر به خود اوست و از پس سال‌ها تحصیل حوزه و دانشگاه و تفکر و تعمق، شناخت و تسلط ویژه‌ای در فلسفه شرق و غرب دارد، اما از پنجره یک فیلسوف اسلامی به جهان نگاه می‌کند. او نوع چینش فلاسفه غرب و شرق را نه به جغرافیای زمین و یا نوع دین می‌داند، بلکه آنها را در نهایت به دو دسته اشاعره و معتزله تقسیم می‌کند.. هرچند به عنوان یک فیلسوف اسلامی، آرای او بسیار متاثر از ابوعلی سینا، ملاصدرا و سهروردی است اما نظریات شخصی بسیاری به فلسفه اضافه نموده‌است. به اعتقاد علی اوجبی نویسنده خردوخردورزی، انتشار کتاب‌هایی چون ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام و دفتر عقل و آیت عشق، مهم‌ترین آثار این فیلسوف ژرف‌اندیش است که او (دینانی) را از تمامی اندیشمندان معاصر ممتاز می‌سازد. او به فلسفه به مثابه موجود زنده واحد و نه اجزای جدای از هم و به منزله یک جریان سیال و پویا و نه رودهای مستقل و جدای از هم نگاه می‌کند. اما همکار و دوست قدیمی وی دکتر سید یحیی یثربی اخیرا در نقدی بر كتاب "درخشش ابن رشد در حكمت مشاء" بر آنند که دینانی کمتر از توان فلسفی خود بهره برده به نوعی روزمرگی دچار شده اند .

 

سرباز عقل

دینانی میزان سنجش و درک هر چیزی را عقل می‌داند، حتی درک انسان از خدا را. دینانی را می توانی فیلسوفی از تبار معتزله و عقل گرا دانست که به اشراق معتقد است و در عین حال فیلسوفی است متاله و اهل حکمت متعالیه و آشنا به تمامی جوانب عرفان. دینانی کتابی دارد با نام دفتر عقل و آیت عشق که در آن به جایگاه عقل در حکمت و فلسفه پرداخته و از عقل دربرابر عقاید اشاعره دفاع کرده و به نقد اندیشه های فلاسفه و عرفای شرق و غرب در این مورد می پردازد و در نهایت آرای خود را ارائه می نماید و عشق را فرآیند درک ژرف عقلی و خواست براثر شناخت عمیق می داند و تعارضی بین این دو نیست و هیچ کدام آن یکی را نفی نمی کند، بلکه عشق حقیقی رااز مسیر عقل میسر می داند. به ایشان القابی چون «سرباز عقل» نیز نسبت داده می شود .

آثار منتشره درباره فلسفه دینانی

  1. کتاب آینه‌های فیلسوف، به کوشش عبدالله نصری و نشر سروش، چاپ سوم۱۳۸۹.
  2. کتاب سرشت و سرنوشت، به کوشش کریم فیضی و نشر اطلاعات، ۱۳۸۸.
  3. کتاب شعاع شمس، به کوشش کریم فیضی و نشر اطلاعات، ۱۳۸۹.
  4. کتاب گفتار حکیم، به کوشش محمدجعفر محمدزاده و نشر  اطلاعات ۱۳۹۰.
  5. کتاب خرد و خردورزی، به کوشش علی اوجبی و نشر موسسه خانه کتاب، ۱۳۸۸.
  6. کتاب هستی وزبان(نگاهی به جایگاه زبان در مراتب وجود)به کوشش محمد جعفر محمدزاده، نشر اطلاعات، 1391.
  7. نشریه پنجره، شماره۱۲۷، بهمن ماه۱۳۹۰، پاسداشت سالها خردورزی استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی .

شرکت در برنامه معرفت

معرفت یک برنامه تلویزیونی است که دینانی در آن به بیان اندیشه‌های فلسفی و عرفانی خود می‌پردازد. موضوع هر برنامه متغیر است و بیشتر حاوی مطالبی است که ریشه فلسفه اسلامی دارد و سعی شده‌است به زبان مردم نزدیک باشد .

 

 

 

منبع :

 بر گرفته از پایگاه  بیوگرافی مشاهیر ایران و جهان

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم اسفند ۱۳۹۳ساعت 13:43   توسط : مدیر سایت  | 

روزنامه اطلاعات / صفحه 6 /  چهارشنبه 13 اسفند 1393 / محمدجعفر محمدزاده : تاريخ مطبوعات جهان وايران آموختني‌هاي فراوان دارد. تورق صفحات مطبوعات پژوهشگران را به عرصه‌هاي گوناگون راهنمايي مي‌كند و هم از اين روست كه كار دانشنامه‌نگاري در اين حوزه نيز مانند ساير حوزه‌هاي علوم انساني مي‌تواند بستر مناسبي براي پژوهشهاي پيراموني باشد. مطبوعات ايران پر از نامهاي اشخاص و جرايد ماندگار است و رجال مطبوعاتي كشور فصل مشبعي از تاريخ اين حوزه را به خود اختصاص داده‌اند. مردان و زناني كه در اين عرصه به بهاي عمر و گاه خون خويش بر راه روشن آزادگي در جرايد كشور پاي فشرده‌اند. در اين ميان هستند نامهاي مانايي از اشخاص و جرايد ماندگار كه آن‌چنان به هم گره خورده‌اند كه جداشدني نيستند و از پس دهه‌ها هنوز هم در ملازمت با هم شناخته مي‌شوند. اين مختصر بر آن است تا به معرفي چند نمونه برجسته از اين جرايد و نام‌هاي ماندگار بپردازد ...
 
ادامه در پیوست

پيوست
+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم اسفند ۱۳۹۳ساعت 11:15   توسط : مدیر سایت  | 

خلوت سپيد

حافظه ام را به باد مي سپارم

فراموشي خانه را فرا مي گيرد

بدون عقربه

بدون درد

از درون رها مي شوم

زمستان 1390 -تهران-محمدجعفرمحمدزاده

+ نوشته شده در  پنجشنبه شانزدهم بهمن ۱۳۹۳ساعت 12:17   توسط : مدیر سایت  | 

http://dm-iran.com/wp-content/uploads/dm2.jpg

شماره دوم وسوم مجله تخصصي" مطبوعات ايران"  با آثاري از: مسعود راستي پور، محمد گودرزي، ايرج كاظمي، مسعود فرج اللهي، فرزام حقيقي و محمد جعفر محمدزاده منتشر شد.

مجله تخصصي" مطبوعات ايران" به صاحب امتيازي موسسه دانشنامه مطبوعات ايران و مدير مسئولي محمدجعفر محمدزاده  به صورت فصلنامه منتشر مي شود.

اعضاي شوراي سردبيري مجله: ابوالفضل خطيبي، خانم راضيه آباديان، محمد مهدي مقيمي زاده و محمد جعفر محمدزاده هستند.


پيوست
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و یکم دی ۱۳۹۳ساعت 17:16   توسط : مدیر سایت  | 

آرشيو